ABD Hewlêr’den Çekiliyor

Hewlêr’de Geri Sayım

Washington ile Bağdat arasındaki takvim doğrultusunda uluslararası koalisyon güçlerinin Irak’tan çekilmesinin 30 Eylül’e kadar tamamlanması bekleniyor. Irak Askeri Sözcüsü Sabah en-Numan, çekilmenin Irak Silahlı Kuvvetleri Başkomutanlığı ile koordinasyon içinde sürdürüldüğünü belirtti. ABD’nin önemli askeri merkezlerinden biri olan Hewlêr’de de çekilme başladı.

Amerikan Varlığı Azalıyor

ABD güçlerinin Hewlêr’deki askeri tesislerden personel ve ekipmanlarını çekmeye başladığı bildiriliyor. Washington’un Irak’taki askeri misyonunu sona erdirmesi, koalisyonun önemli ortaklarından biri olan Peşmerge açısından yeni bir güvenlik denklemine işaret ediyor. Amerikan askerlerinin çekilmesiyle Hewlêr’in önündeki temel soru şu: Peşmerge nasıl bir güvenlik modeli oluşturacak?

Peşmerge Yalnız mı Kalıyor?

ABD’nin askeri misyonunu sona erdirmesi, Washington ile Hewlêr arasındaki tüm ilişkilerin biteceği anlamına gelmiyor. Ancak sahadaki Amerikan askeri varlığının ortadan kalkması, mevcut güvenlik ilişkisinin niteliğini değiştirecek. Peşmerge Bakanlığı bünyesinde yürütülen reform, eğitim ve danışmanlık çalışmalarının geleceği ise belirsizliğini koruyor.

Birleşme Süreci Tamamlanmadı

ABD’nin çekilmesiyle Peşmerge’nin kendi içinde tamamlanmamış birleşme ve kurumsallaşma sürecine ilişkin sorunlara çözüm üretmesi gerekecek. Peşmerge güçlerinin hâlen KDP ve KYB ekseninde bölünmüş komuta yapısına sahip olması, uzun süredir tartışılıyor. Çekilme, Peşmerge’nin kendi güvenlik mimarisini ne kadar bağımsız kurabildiğinin sınanması anlamına geliyor.

Yeni Anlaşma Gelecek mi?

Washington’un Irak ve Kürdistan Bölgesi ile güvenlik ilişkilerinin tamamen sona ermesi beklenmiyor. Eğitim, istihbarat, askeri ekipman ve güvenlik işbirliği farklı mekanizmalarla devam edebilir. Ancak IKBY ile yeni ve kapsamlı bir Amerikan güvenlik anlaşmasının imzalanacağına ilişkin kesinleşmiş bir bilgi bulunmuyor. Bu durum Hewlêr’de soru işaretlerini artırıyor.

Hewlêr Savunma Arıyor

ABD’nin çekilme takviminin yaklaşması, Kürdistan Bölgesi’nin hava savunması sorununu yeniden gündeme getirdi. İHA saldırılarının hedefi olan Hewlêr, ABD tamamen çekilmeden savunma kapasitesini güçlendirmeye çalışıyor. Kritik tesisleri, petrol sahalarını ve stratejik noktaları koruyabilecek kapsamlı bir hava savunma sisteminin bulunmaması, önemli bir güvenlik açığı oluşturuyor.

Bağdat’ın Rolü Artacak

ABD’nin çekilmesiyle Bağdat’ın Kürdistan Bölgesi üzerindeki güvenlik rolünün artması bekleniyor. Irak merkezi hükümeti, Peşmerge güçlerinin Irak’ın resmî güvenlik yapısının bir parçası olduğunu savunuyor. Bu durum Bağdat-Hewlêr güvenlik koordinasyonunu daha önemli hâle getirebilir. Hewlêr’in Washington’dan Bağdat’a doğru daha fazla bağımlılığı kabul edip etmeyeceği ise belirsiz.

Çekilme Kimin İşine Yarayacak?

İran yanlısı silahlı gruplar, ABD’nin Irak’taki askeri varlığının sona ermesini uzun süredir talep ediyor. Washington’un çekilmesi, İran’a yakın grupların bölgedeki hareket alanını genişletebilir. ABD’nin çekildiği, hava savunmasının henüz yeterli olmadığı ve Peşmerge reformunun tamamlanmadığı bir ortamda oluşacak güvenlik dengesi, Kürdistan Bölgesi için kritik önem taşıyor.

Eylül Sonrası Üç Senaryo

ABD, Hewlêr ile eğitim, istihbarat ve silah desteği gibi alanlardaki ilişkisini sürdürebilir. Washington, Irak merkezi hükümeti üzerinden yeni bir güvenlik modeli oluşturabilir. Ya da askeri çekilmeyle oluşan boşluk bölgesel aktörlerin etkisini artırabilir. Bu durumda Hewlêr, kendi savunma kapasitesini daha hızlı geliştirmek zorunda kalabilir.

Hewlêr’i Kim Koruyacak?

Eylül ayı yalnızca bir takvim tarihi değil. Hewlêr için ABD şemsiyesinin zayıfladığı, Peşmerge için yeni bir güvenlik döneminin başladığı ve Bağdat-Hewlêr dengelerinin yeniden tartışılacağı kritik bir eşik.
Asıl soru şu: ABD çekildikten sonra Hewlêr’i kim koruyacak?