Demirtaş’ı Nasıl Kapsıyor?

Çözüm süreci kapsamında hazırlanan “Milli Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun Teklifi” Meclis Başkanlığı’na sunuldu. Teklif yalnızca silah bırakan örgüt mensuplarını değil, PKK/KCK gerekçesiyle haklarında soruşturma, dava veya mahkûmiyet kararı bulunan kişileri de belirli koşullarla kapsıyor. Düzenlemenin mevcut haliyle yasalaşması durumunda, tutuklu eski HDP Eş Genel Başkanı Selahattin Demirtaş ve dosyaları belirlenen suç kapsamına giren bazı Kobani davası hükümlüleri de kanundan yararlanabilecek.

Teklif; örgüt kurma veya yönetme, örgüt üyeliği, örgüte bilerek ve isteyerek yardım, propaganda, örgüt faaliyetleri kapsamında işlendiği kabul edilen suçlar ile terörizmin finansmanına ilişkin suçları kapsıyor. Demirtaş, Kobani davasında “devletin birliğini ve ülke bütünlüğünü bozmaya yardım”, “suç işlemeye tahrik” ve “örgüt propagandası” dahil çeşitli suçlardan toplam 42 yıl hapis cezasına çarptırıldı. Ancak Kobani olaylarında yaşanan ölümlerle ilgili suçlamalardan beraat etti.

Teklifte örgüt faaliyeti kapsamında işlenen “kasten öldürme” suçu düzenlemenin dışında tutuluyor. Demirtaş hakkında bu yönde bir mahkumiyet bulunmaması, teklif mevcut haliyle kabul edilirse düzenlemeden yararlanabilmesinin önünü açıyor. Ancak düzenleme doğrudan af veya otomatik tahliye getirmiyor. Toplam cezası 15 yıl veya daha az olanların cezaları 5 yıl, 15 yıldan fazla olanların cezaları ise 10 yıl ertelenebilecek. Demirtaş’ın toplam cezası 15 yılı geçtiği için 10 yıllık erteleme kapsamında değerlendirilmesi bekleniyor.

Başvuru sonrasında infaz hâkimi dosyayı inceleyerek erteleme konusunda karar verecek. Erteleme kararı verilmesi ve tutukluluk koşullarının kaldırılması halinde tahliye mümkün olabilecek. Erteleme süresi yeni bir suç işlenmeden tamamlanırsa ceza infaz edilmiş sayılacak. Cezası 10 yıl ertelenen kişiler için siyasete dönüş yolu da üç yıl sonra açılabilecek. Oluşturulacak kurul, mahkûmiyet nedeniyle ortaya çıkan hak yoksunluklarının kaldırılması için yargıya başvurabilecek. Yargının olumlu karar vermesi halinde siyasi parti üyeliği ve seçimlerde adaylık mümkün olabilecek.

Avrupa’da bulunan ve haklarında PKK bağlantılı soruşturma, dava veya mahkumiyet kararı bulunan eski siyasetçiler de kanundan yararlanmak için başvurabilecek. Ancak her dosya ayrı değerlendirilecek ve kapsam dışında bırakılan suçlardan hüküm giyenler düzenlemeden yararlanamayacak. Kanun, TBMM’de kabul edilip Resmi Gazete’de yayımlanmasının ardından hemen uygulanmayacak. Önce güvenlik birimleri örgütün bütün yapılarıyla silahsızlandığını tespit edecek. Bu tespit MGK tarafından teyit edilerek Resmi Gazete’de yayımlanacak.

Teyit kararının yayımlanmasıyla altı aylık başvuru süresi başlayacak. Bu süre içerisinde başvuru yapmayan kişiler kanunun sağladığı olanaklardan yararlanamayacak. Bu nedenle teklif, Demirtaş ve bazı Kobani davası hükümlüleri için tahliye olanağı yaratıyor ancak kesin ve doğrudan bir serbest bırakma hükmü getirmiyor. Tahliye için teklifin yasalaşması, yürürlüğe girmesi, süresinde başvuru yapılması ve ilgili yargı makamlarının erteleme kararı vermesi gerekiyor.