Yassı Matemden Protokol İftarlarına

Başlangıç Tartışmaları ve Eski Muharremler
Muharrem ayı, yassı matem, 12 İmam orucu, rojiya dew du imaman...

Son yıllarda bu döneme büyük bir ilgi var gibi gözüküyor. Ancak oruç tutulmasının yanı sıra, süreç her sene tuhaf tartışmalarla başlıyor. Öncelikle tarih başlangıcı tartışması, sonrasında ise kaç gün oruç tutulacağı sorusu gündeme geliyor: 3 gün Masumu Paklar, 1 gün Ana Fatma ve 12 gün Muharrem Orucu...

Çocukluğumuzun Türkiye’sinde, tek kanallı televizyon döneminde "İnanç Dünyası" diye bir program vardı, onunla tanışmıştık bu kavramlarla. Ardından kanallar çoğaldı; Ramazan sohbetleri, iftar çadırları, hatiplerin oğullarının televizyon programları derken, son yıllarda Alevilikte de yeni bir akım başlamış oldu.

Cemevlerinde İftar Akımı ve Kaybolan Sessizlik
Şimdilerde cemevlerinde 12 gün boyunca iftar programları yapılıyor. Oysa büyüklerimiz sürekli tekrar ederlerdi: "Biz yas tutuyoruz." Eskiden toplu oruç açmalar olmazdı. Zaten maddi olarak büyük imkanlar yoktu ama görkemli sofralar da kurulmazdı; çoğu zaman bir çorba ile geçiştirilirdi.

Evlerde televizyon yoktu, radyoların ise pilleri sökülüp kaldırılırdı. Aynalar ters çevrilir, üzerleri kapatılırdı. Taraklar ortadan kaldırılır, tıraş olunmazdı. Tırnak kesilmez, mümkün mertebe banyo bile yapılmazdı. Evde bulunan bağlamalar kaldırılır, telleri gevşetilirdi; böylece saz da yas havasına girerdi. Şimdi ise her akşam cemevlerinde iftar açılırken saz çalınıp deyişler söyleniyor, Muharrem sohbetleri ediliyor.

Protokol Kıskacında İnanç ve Kurumlar
Son yıllarda belediyeler ve derneklerin iş birliğiyle yürütülen yarı resmi programlar bir yanda, vilayet protokolünün katılımıyla düzenlenen iftar programları diğer yanda kol kola girmiş ilerliyor. Dersim gibi nüfusunun yüzde doksanından fazlası Alevi olan bir coğrafyada, Ramazan ayında iftar çadırı açan da yine bu vilayet protokolüdür.

Türkiye Alevi hareketinin temel federasyon ve vakıflarının devletten aldığı katkılar Alevi-Bektaşi Kültür ve Cemevi Başkanlığı tarafından açıklanmış, buna rağmen hiçbir kurum bu durumu reddetmemiştir. Bütün inançların bağımsız ve özüyle yaşaması gerektiğini dile getiren bu kurumlar ve başkanları ne kadar samimidir?

Yol Yürütenlerin Samimiyet Testi
İnancın özüyle oynanırken yol yürütücülüğü yapan, protokol cemleri düzenleyen, kaynağının nereden geldiği belli olmayan lokmalara dua veren dedeler ne kadar samimidir? Aleviliğin kitabını yazdıklarını iddia eden ama ocak evladı olmadığı halde yol yürütmeye çalışanlar; yol evladı olmadığı halde yol yürütenlere rant, çıkar ve siyasi ikbal için göz yuman talip, eş ve dost ne kadar samimidir?

"Yol kalmasın" derken, yolda kalmak çok önemlidir. Yassı matemde susuzluk çekenlere, oruç tutarken sadece orucunu açmak adına günde sadece bir tane kuru üzüm yiyen Ağce nenelere aşk olsun! Her lokmaya tamah edenlere, protokol cemlerinde Hak döşeğinde el pençe duranlara, yolu bozduklarını bile bile yol sürenlere ise yazıklar olsun!