Tanık Mirası“bîr inisiyatifi”

Tanıklığın Kuyusu: “bîr İnisiyatifi”

1924’te Bingöl’de doğan Kasım Demiralp’in yaşamı boyunca tuttuğu arşiv, onlarca yıl sonra yeniden gün yüzüne çıkıyor. “bîr inisiyatifi”, Demiralp’in günlükler, mektuplar ve kayıtlarla ördüğü hafızasını dijital ortama taşıdı. Kasım Demiralp, 20. yüzyıl boyunca Kürt coğrafyasında yaşanan kırılmaları birebir deneyimleyen bir tanıktı. 1925’te ailesini kaybetti, darbeler gördü, baskılar yaşadı. Tüm bu süreçleri yalnızca yaşamakla kalmadı; yazdı, kaydetti ve belgeledi.

20. Yüzyılın Kırılma Noktalarına Kazınan Bir Ömür

1924 doğumlu Demiralp, annesinden devraldığı belgelerle Kürt toplumunun yaşadığı siyasal travmaları kaydetti. Kasım Demiralp, 1925 felaketinden sağ kurtulan ailesinin mirasını geleceğe taşıma sorumluluğunu üstlendi. Siyaset yaparken 1960 darbesiyle baskılara maruz kaldı, ardından dava vekilliği yaparak bölgeyi gezdi. Bu süreçte şecereler çıkarıp ve ses kayıtları aldı. Diyarbakır 5 No’lu Cezaevi’ndeki oğluna tanıklık ederken de direnişini sürdürdü.

Topraktan Pervazlara: Saklı Hakikat

Demiralp’in en dikkat çekici yönlerinden biri, arşivini koruma biçimiydi. 12 Eylül döneminde belgelerini toprağa gömdü, yıllar sonra yeniden çıkardı. 1990’larda ise yazdıklarını evinin duvarlarına gizledi. Hafızasını korumak için yaşamını bir arşive dönüştürdü. 1998’de hayatını kaybeden Kasım Demiralp’in bu mirası yalnızca geçmişin kaydı olarak değil; hakikatle yüzleşme, adalet ve toplumsal diyalog için bir imkan sunmakta.