6 Şubat 2023 Depremler

Asrın Felaketi: 6 Şubat 2023

6 Şubat sabahı Türkiye, dokuz saat arayla gerçekleşen iki dev sarsıntıyla sarsıldı. Toplamda 11 ili ve 14 milyon insanı doğrudan etkileyen bu depremler, "Asrın Felaketi" olarak kayıtlara geçti.

•    1. Deprem: Saat 04.17 | Merkez Üssü: Pazarcık, Kahramanmaraş | Büyüklük: 7.7
•    2. Deprem: Saat 13.24 | Merkez Üssü: Elbistan, Kahramanmaraş | Büyüklük: 7.6
•    Şiddet: Mercalli ölçeğine göre en üst seviye olan XII (Afetsel).

Etkilenen Şehirler ve Yıkım

Deprem, 120 bin kilometrekarelik devasa bir alanda büyük bir yıkıma yol açtı. Başta Hatay, Maraş ve Adıyaman olmak üzere toplam 11 il afet bölgesi ilan edildi:

•    Maraş, Hatay, Antep, Adıyaman, Malatya, Kilis, Urfa, Adana, Osmaniye, Diyarbakır ve Elazığ.

Can Kayıpları ve Şehir Bazlı Bilanço

Resmi verilere göre Türkiye'de toplam 53.537 yurttaş hayatını kaybetti, 107.204 kişi ise yaralandı. 

Şehir bazlı (yaklaşık) bina yıkım verileri: 

Hatay 12.920 
Maraş 7.295 
Adıyaman 5.826 
Malatya 4.197 
Gaziantep 3.805

Maddi Hasar ve Kayıplar

Yıkım sadece binalarla sınırlı kalmadı; altyapı, sanayi ve tarım alanları büyük darbe aldı.

•    Yıkılan/Ağır Hasarlı Bina: 311.000'den fazla bina kullanılamaz hale geldi.
•    Bağımsız Bölüm: Yaklaşık 872.000 konut ve iş yeri hasar gördü.
•    Maddi Kayıp: Toplam zararın 100 milyar doların üzerinde olduğu tahmin ediliyor.

Kayıplar ve Sosyal Etki

Resmi rakamlarda "kayıp" olarak belirtilen ve akıbeti hala tam olarak netleşmeyen yüzlerce kişi bulunmaktadır. Deprem sonrası 2 milyondan fazla insan bölgeden tahliye edildi.

•    Konteyner Kentler: Yüz binlerce insan hala geçici barınma alanlarında yaşam mücadelesi veriyor.
•    Demografik Değişim: Antakya gibi kadim şehirlerde nüfusun büyük bir kısmı şehri terk etmek zorunda kaldı.

Adalet Nerede? Deprem Davalarında Son Durum

Depremin ardından binlerce soruşturma açıldı ancak adalet süreci beklentilerin gerisinde kaldı.

•    Müteahhitler: Birçok binanın müteahhiti yargılanmaya devam ediyor. Adana’daki Alpargün Apartmanı müteahhidi gibi ağırlaştırılmış müebbet alanlar olsa da, bazı sanıklar tutuksuz yargılanıyor veya tahliye edildi.

•    Firariler: Rönesans Rezidans ve Ezgi Apartmanı gibi simgeleşmiş davalarda asıl sorumlular hala firari ve yakalanamadı.

•    Kamu Görevlileri: En büyük eleştiri burada. Bilirkişi raporlarında "asli kusurlu" bulunan birçok belediye yetkilisi ve kamu görevlisi hakkında soruşturma izni hala verilmedi veya yargılamalar henüz başlamadı.

Kayıp Çocuklar: Yanıtsız Sorular

Deprem sonrası kaybolan çocuklarla ilgili devlet verileri ile sivil toplum verileri arasında büyük fark var.

•    Resmi Açıklama: Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı, "kayıp çocuk yok" dese de, son verilere göre hala akıbeti bilinmeyen çocukların olduğu biliniyor.

•    Sivil Veriler: Kayıp yakınları dernekleri (DEMAK) ve muhalefet milletvekilleri, onlarca çocuğun (Emir Gültekin gibi simgeleşmiş isimler) enkazdan ya da hastane sevklerinden sonra izine ulaşılamadığını belirtiyor.

Enkazdan Hiç Çıkamayanlar: "Bir Mezarımız Olsun"

Binlerce binanın enkazı kaldırıldı ancak bazı insanlar ne ölü ne de sağ olarak bulunabildi.

•    Kayıp Sayısı: İçişleri Bakanlığı verilerine göre Kasım 2024 itibarıyla hala 75 kişinin (30'u çocuk) kayıp müracaatı bulunuyor. Sivil toplum kuruluşları bu rakamın daha yüksek olduğunu savunuyor.

•    Gaiplik Kararı: Enkazda izine rastlanamayanlar için hukuki olarak "gaiplik" süreci işletiliyor. Ancak aileler için bu, sevdiklerinden bir iz bulamamanın verdiği bitmeyen bir yas demek.

•    DNA Bekleyen Mezarlar: Hala kimliği belirlenememiş ve “Kimsesizler Mezarlığına” gömülmüş cenazeler için DNA eşleşme süreçleri devam ediyor.

•    İddialar: Çocukların farklı kurumlar veya şahıslar tarafından alınmış olabileceğine dair endişeler, ailelerin adalet nöbetlerinde dile getirilmeye devam ediyor.