Dr. Abdurrahman Qasımlo

Çocukluk ve Eğitim Yılları

Abdurrahman Qasimlo, 1930 yılında İran Kürdistanı’nda, Urmiye bölgesinde doğdu. Genç yaşta siyasal bilince yöneldi. Eğitim hayatı onu Avrupa’ya taşıdı; özellikle Prag’da ekonomi eğitimi aldı. Çok iyi derecede Kürtçe, Farsça, Fransızca ve Çekçe biliyordu.

Bu dönem, onun düşünsel formasyonunu belirledi. Marksist literatürle tanıştı, ancak hiçbir zaman dogmatik bir çizgide kalmadı. Kürt meselesini hem ulusal hem de demokratik bir çerçevede değerlendirdi.

Kürdistan Demokrat Partisi-İran ve Siyasi Yükselişi

Qasimlo, genç yaşta Kürdistan Demokrat Partisi-İran (KDP-İran) saflarına katıldı. 1973’te partinin genel sekreteri oldu. Onun liderliği döneminde parti, yalnızca silahlı mücadeleye değil, diplomasiye ve uluslararası ilişkilere de ağırlık verdi. Qasimlo’nun temel yaklaşımı şuydu: İran sınırları içinde, demokratik ve federal bir çözüm.

1979 “Devrimi” ve Çatışmalı Süreç

1979’da İran’da “devrim” gerçekleşti. Humeyni liderliğinde kurulan yeni rejim, Kürtlerin özerklik taleplerine mesafeli ve güvenlikçi yaklaştı. Qasimlo başlangıçta yeni rejimle diyalog kurmaya çalıştı. Ancak kısa süre içinde İran ordusu ile Kürt güçleri arasında çatışmalar başladı. 1980’ler boyunca Kürt bölgeleri yoğun askerî operasyonlara sahne oldu.

1989’da Humeyni’nin ölümüyle birlikte yerine Ali Hamaney geçti. Aynı yıl İran siyasetinde yeni bir güç dengesi oluşurken, Kürt meselesi hala çözümsüzdü.

Müzakere Süreci: Viyana Görüşmeleri

1988-1989 döneminde İranlı temsilciler ile Qasimlo arasında Avrupa’da temaslar başladı. Amaç, İran Kürdistanı’ndaki çatışmaları sonlandıracak bir siyasi çözüm zemini bulmaktı. Bu görüşmelerin son halkası, 13 Temmuz 1989’da Avusturya’nın başkenti Viyana’da gerçekleşti. Qasimlo, iki İranlı yetkiliyle bir apartman dairesinde buluştu. Görüşme sırasında silahlar çekildi ve Qasimlo ile iki Kürt temsilci katledildi.

Katledilmesi ve Uluslararası Yansımalar

Viyana suikastı, Avrupa-İran ilişkilerinde kriz yarattı. Avusturya’daki soruşturma siyasi tartışmalarla gölgelendi. Olaydan yıllar sonra Almanya’daki “Mikonos Davası”, İran’ın Avrupa’daki muhaliflere yönelik operasyonlarını yeniden gündeme taşıdı.

Qasimlo’nun ölümü, Kürt siyasal tarihinde önemli. Onun adı, “Barış için masaya oturan ama müzakere masasında öldürülen lider” olarak hafızaya kazındı. Dr. Abdurrahman Qasimlo’nun katledilmesinin arkasında Ali Hamaney ve Mahmud Ahmedinejad’ın olduğu unutulmadı. İran bunu reddetse de hafıza susmuyor. Dün ABD-İsrail saldırılarında, müzakere süreci devam ederken öldürülen bu isimlerle ilgili ortaya çıkan tablo şunu gösteriyor: Dün müzakere masasında bir Kürt liderin katledilmesiyle anılanlar, bugün kendi ülkelerinde yine bir müzakere döneminde bombalarla yüzleşti.