Dijital Sansüre Karşı Ne Yapılmalı?

Dijital sansür tam olarak nedir? Devlet ya da platform algoritmaları görünürlüğü nasıl kısıyor?

Dijital sansür, klasik yasaklamalardan farklı bir biçimde işler. Postu silmeden de görünmez hâle getirebilir. Üç yöntem öne çıkar:
1.    Algoritmik Baskılama: Platform, içeriği “riskli” kategorisine alır ve erişimi bilinçli olarak düşürür.
2.    Shadowban: Hesap teknik olarak açık kalır fakat içerik keşfete düşmez.
3.    Etkileşim Kesme: Takipçilere bildirim gitmemesi, paylaşımların zaman akışında geri plana atılması. Bu, özellikle politik, kültürel ve toplumsal içeriklerde sık görülür.

Sansüre uğrayan içerik üreticileri ne yapabilir?

Üç strateji hayati önem taşır:
1.    Çoklu Platform Stratejisi: Tek bir platforma bağlı kalmamak. X düşerse Instagram, TikTok, YouTube Shorts devreye girer.
2.    Sinyal Güçlendirme: İçeriği başka hesaplarla çapraz paylaşarak algoritmayı zorlamak.
3.    Topluluk İnşası: DM grupları, haber bültenleri, Telegram kanalları gibi platform dışı bağ kurmak. Sansür, merkezi platforma bağlılığı olan hesaplara daha fazla zarar verir. Bu bağı azaltmak bir savunma hattıdır.
 

Bir takipçi, sevdiği hesapların görünürlüğünü artırmak için ne yapabilir?

Takipçiler aslında algoritmalar üzerinde sandıklarından daha büyük etkiye sahip. Takipçinin yapacağı her küçük işlem algoritmayı "Bu içerik önemli" diye uyarır:
•    Beğeni (en zayıf sinyal)
•    Yorum (orta seviye)
•    Paylaşım (çok güçlü)
•    Kaydetme (en güçlü sinyal)
•    Profil ziyareti (platforma görünürlük sinyali)
•    Bildirimleri açma (hesabı koruma kalkanı gibi işler)

Takipçiler için kısa rehber:
1.    Bir içerik beğendiysen mutlaka 2–3 saniyeni ayırıp yorum yaz.
2.    Beğenmek yetmez, gönderiyi kendi kitlene göster.
3.    Haftada en az 1 kez hesabın profilini ziyaret et.
4.    Paylaşımları kaydet – görünürlüğü en çok bu artırır.
 

Etkileşimin az ya da çok olması sansürü gerçekten bu kadar etkiliyor mu?
Algoritmalar "siyasi veya kültürel riskli" içerikleri otomatik olarak daha düşük bir başlangıç görünürlüğüyle test eder. Eğer ilk 10 dakika içinde etkileşim düşükse içerik öldürülür. Etkileşimin yüksek olması sansürü delmenin tek yoludur.
 

X, Youtube Instagram ve TikTok'un ortak algoritmik mantığı:

1•    Bir içerik yayınlandığında küçük bir test kitlesine gösterilir.
2•    Etkileşim düşükse görünürlük kesilir.
3•    Etkileşim yüksekse geniş kitleye yayılır.

Sansürle mücadelede ilk 10 dakika – 1 saat aralığı kritiktir.

X platformunda görünürlük nasıl düşüyor ve nasıl artırılır?
 

X’in yeni algoritması üç noktada görünürlüğü baltalar:
1.    Politik ve hassas içerikleri sınırlayan filtreleme
2.    Şikâyet edilen hesapların geçici görünürlük cezaları
3.    Etkileşimi düşük gönderilerin otomatik olarak geri plana atılması

X’te görünürlüğü artırma yolları:

a•    İlk 30 dakika içinde yorum almak
b•    Gereksiz link koymamak (algoritma linklerden nefret eder)
c•    2–3 görsel kullanmak
d•    Son 24 saatte çok fazla paylaşım yapmamak (spam algısı)
e•    Hashtag kullanımını 1–2 ile sınırlamak

Takipçi ne yaparsa destek olur?

a•    Paylaşımı kendi zaman akışına sabitlemek
b•    Yorum zinciri oluşturmak
c•    Gönderiyi kaydedip sonra tekrar ziyaret etmek
d•    Bildirim açmak
e•    Profilden son paylaşımları arka arkaya beğenmek (algoritmaya güçlü sinyal)
 

Instagram’da görünürlük neden düşüyor?
 

Instagram politik ve toplumsal içerikleri "zararsız lifestyle içeriklere" göre daha az önerir. Özellikle Reels dışında yapılan paylaşımlar görünürlük kaybeder.
 

Instagram’da görünürlüğü artırma yolları:

1•    Paylaşımı Reels formatında yapmak
2•    İlk 30 dakika yorum almak
3•    1–3 kelimelik yorumları değil, cümle yorumları teşvik etmek
4•    İzlenme süresini artırmak için videoya güçlü giriş yapmak
5•    Haftada 3–4 Reels ritmini tutturmak

Takipçi desteği:
a•    Reels videolarını sonuna kadar izlemek
b•    Kaydetmek ve arkadaşlara göndermek
c•    Paylaşım sonrası 10 dakika içinde yorum yapmak
d•    Hikâye paylaşımlarını etiketlemek

 

TikTok sansürü nasıl işletiyor?
 

TikTok, politik içerikleri "güvenlik" başlığı altında otomatik sınırlayabiliyor. Ayrıca kullanıcı tutma oranı düşük videoları tamamen gömüyor.

TikTok'ta görünürlüğü artırma yolları:

1•    Videonun ilk 2 saniyesini çok güçlü yapmak
2•    Dikey formatı doğru kullanmak
3•    8–12 saniyelik hızlı videolar üretmek
4•    Video içinde "katıl, yorum yaz" gibi CTA’lar eklemek

Takipçi desteği:
a•    Videoyu sonuna kadar izlemek (en güçlü sinyal)
b•    Yeniden izlemek
c•    Yorum yazmak ve cevap vermek
d•    Videoyu arkadaşlara göndermek
 

Son Söz: Dijital Sansüre Karşı Kollektif Direniş Gerekli
 

Sansür yalnızca içerik üreticilerinin değil, izleyicinin de üzerinde bir baskı aracıdır. Ama unutmayalım:
Bir içerik ne kadar çok kişiye ulaşırsa, sansür o kadar anlamsızlaşır. Platformlar algoritmalarıyla görünürlüğü kısmaya çalışabilir; fakat aktif bir topluluk, hızlı etkileşim, çoklu paylaşım ve platform dışı dayanışma ağlarıyla bu duvarlar aşılabilir. Dijital sansür kolektif bir şekilde yenilir.